Saturday, September 26, 2015

Όλα γκρι





(Η φωτογραφία είναι ευγενική προσφορά του κ. Γιωργου Τσιλη)


Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένας πρίγκηπας. Με πολλά χαρίσματα, με χρυσή καρδιά, αλλά και μ' ένα ελάττωμα: δεν έβλεπε χρώματα. Μόνο άσπρο, μαύρο και γκρι. Όλοι γύρω του τον χαίρονταν και τον θαύμαζαν, γιατί, κατά έναν παράξενο τρόπο, ο ίδιος ακτινοβολούσε όλα τα χρώματα και τους ομόρφαινε τη μέρα όταν τον συναντούσαν.

Ο πρίγκηπας, όσο ήταν μικρός, δεν καταλάβαινε τη διαφορά. Νόμιζε ότι όπως έβλεπε εκείνος, έτσι έβλεπαν κι οι υπόλοιποι, ό,τι έβλεπε εκείνος, έβλεπαν κι οι υπόλοιποι. Μεγαλώνοντας, άρχισε να καταλαβαίνει ότι κάτι διαφορετικό υπήρχε τριγύρω του, που οι περισσότεροι το έβλεπαν ενώ εκείνος όχι. Το ένιωθε, το ήξερε, γιατί τους άκουγε να μιλάνε για κόκκινο, πορτοκαλί, μπλε, κίτρινο, πράσινο, μπεζ, γαλάζιο και να χρησιμοποιούν ένα σωρό άλλες παρόμοιες λέξεις για τα πράγματα που τους τριγύριζαν.

Ρωτούσε τότε:
- Γιατί λετε ότι αυτη η πολυθρόνα είναι κόκκινη και η άλλη κίτρινη;
- Μα, αφού είναι! του απαντούσαν.
- Δεν είναι γκρι σκούρο και γκρι ανοιχτό;

Χαμογελούσαν με συγκατάβαση και του απαντούσαν, νομίζοντας ότι δε γνώριζε τις σωστές λέξεις για τα χρώματα:

- Όχι, βέβαια! Το χρώμα της πρώτης πολυθρόνας είναι κόκκινο και της δεύτερης είναι κίτρινο. Έτσι τα λέμε αυτά τα χρώματα, όχι γκρι. Να, για παράδειγμα, γκρι είναι το σάλι της γιαγιάς σου.

Κοίταζε ο πρίγκηπας απορημένος το σάλι της γιαγιάς, κοίταζε τις πολυθρόνες, κοίταζε τα πράγματα γύρω του και το μόνο που έβλεπε ήταν γκρι σε διάφορες αποχρώσεις. Όλα παρόμοια. Δε μπορούσε να καταλάβει τι ακριβώς έβλεπαν οι άλλοι διαφορετικά.

Κάποια μέρα, η γιαγιά του ζήτησε να τις φέρει μερικά κόκκινα και μερικά κίτρινα τριαντάφυλλα από τον κήπο. Εκείνος, χαρούμενος που θα τη βοηθούσε, έτρεξε αμέσως, έκοψε τριαντάφυλλα από τις τριανταφυλλιές και της τα έφερε. Την είδε όμως σκεφτική καθώς έπαιρνε το μπουκέτο που της έδινε και τη ρώτησε:

- Τι συμβαίνει, γιαγιά;
- Τίποτα, παιδί μου, απάντησε εκείνη.
- Μα το χαμόγελό σου θόλωσε λίγο μόλις είδες τα τριαντάφυλλα.

Η γιαγιά περνούσε πολλές ώρες με τον εγγονό της, μια που οι γονείς του είχαν πολλά ζητήματα να αντιμετωπίσουν κι έλειπαν σχεδόν όλη μέρα. Τον έβλεπαν μόνο το βράδυ και συνήθως γελούσαν με τα χαριτωμένα σχόλιά του. Η γιαγιά όμως είχε καταλάβει ότι ο μικρός πρίγκηπας διέφερε και, εδώ και λίγο καιρό, τον παρατηρούσε με έγνοια. Προσεκτικά, για να μην τον στεναχωρήσει, αποφάσισε να το συζητήσει μαζί του:

- Πες μου, παιδί μου, τα τριαντάφυλλα που μου έφερες τα έκοψες όλα από την ίδια τριανταφυλλιά;
- Όχι φυσικά! Αφού μου είπες “μερικά κίτρινα και μερικά κόκκινα”, έκοψα μερικά από μια κίτρινη τριανταφυλλιά και μερικά από μια κόκκινη.

Τα τριαντάφυλλα όμως ήταν κόκκινα και ροζ.

- Μπορείς να μου δείξεις ένα πράγμα που είναι κίτρινο κι ένα πράγμα που είναι κόκκινο εδώ μέσα;
- Βέβαια! Ορίστε, το μαξιλαράκι είναι κόκκινο και το φλιτζάνι σου κίτρινο.

Η γιαγιά σκοτείνιασε λίγο, γιατί αυτά που της έδειξε δεν είχαν τα χρώματα που της είπε: το μαξιλαράκι ήταν μπλε και το φλιτζάνι της γαλάζιο. Πήρε το γάντι της, που ήταν γκρι σκούρο και τη ζακέτα της, που ήταν μπλε, και τον ρώτησε τι χρώμα ήταν.

- Θέλει και ρώτημα; Γκρι και τα δυο! Ωραίο παιχνίδι με ερωτήσεις βρήκες γιαγιά!
- Ναι, παιδί μου, δεν είναι διασκεδαστικό; Βαρέθηκα να φτιάχνω τα βάζα και είπα να παίξουμε λίγο.

Μέσα της πονούσε, γιατί είχε καταλάβει τι συνέβαινε στον εγγονό της. Ήξερε όμως ότι, αντί να στεναχωριέται, έπρεπε να κάνει κάτι για να τον βοηθήσει.

- Γιαγιά, θα κατεβούμε στη λιμνούλα;
- Γιατί όχι; Μια που έχει λιακάδα, θα μας κάνει καλό να παίξουμε λίγο στον καθαρό αέρα.

Κατεβαίνοντας, η γιαγιά είχε ήδη καταστρώσει το σχέδιο: θα έψαχνε να βρει τους καλύτερους ειδικούς να τους ρωτήσει και μετά θα ακολουθούσαν όλοι μαζί ένα πλάνο για να τον βοηθήσουν. Φοβόταν ότι μπορεί να μη γιατρευόταν το παιδί, μπορεί να μην έβλεπε ποτέ του χρώματα, αλλά τουλάχιστον θα μάθαινε να κινείται με άνεση σ' έναν κόσμο χρωμάτων. Θα γινόταν ικανός να αποφεύγει τις δυσκολίες που ίσως να προκαλούσε η αχρωματοψία του.

Πέρασε καιρός, η γιαγιά βρήκε τους ειδικούς, εκείνοι εξέτασαν το παιδί και είπαν ότι δε θα μπορούσε ποτέ να δει χρώματα. Απλά, θα έπρεπε να ασκηθεί στη διάκριση των άλλων χαρακτηριστικών των πραγμάτων και στο να ρωτάει τα χρώματα όταν δε μπορούσε να τα ξεχωρίσει. Έφτιαξαν κι ένα πρόγραμμα παιχνιδιών, που θα ακολουθούσαν όλοι μαζί. Οι γονείς του μικρού πρίγκηπα είχαν ενημερωθεί και, παρ' όλο που πικράθηκαν στην αρχή, υποσχέθηκαν να παίζουν κι αυτοί μαζί του.

Έτσι, ο πρίγκηπας μεγάλωσε, έγινε παλληκάρι και, όπως κάθε πρίγκηπας, έπρεπε να ασκηθεί στις πολεμικές τέχνες. Αυτό τον προβλημάτιζε, γιατί μπορεί να τα καταφέρνε μια χαρά στην καθημερινή ζωή, στη μάχη όμως έβλεπε πιο σκληρές απαιτήσεις. “Εκεί παίζονται ζωές, δεν είναι παίξε – γέλασε” σκεφτόταν.

Η γιαγιά, που είχε κι εκείνη μεγαλώσει, αλλά συνέχιζε να είναι ο καλύτερος φίλος του πρίγκηπα, τον είδε σκεφτικό και τον ρώτησε τι τρέχει.

- Να, θα πρέπει τώρα να αρχίσω να εξασκούμαι στον πόλεμο κι αυτό με φοβίζει λίγο, γιατί δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω..., είπε ο πρίγκηπας με αμφιβολία.
- Γιατί να μην τα καταφέρεις;
- Ρωτάς εσύ, που ξέρεις καλύτερα από τον καθένα; Πώς θα τα βγάλω πέρα στη μάχη, είτε είναι εξάσκηση είτε πραγματική; Πώς θα διακρίνω τον εχθρό από τους συμμάχους μου;
- Πώς έμαθες να διακρίνεις ένα μήλο από μια ντομάτα ή τα ρούχα σου από τα ρούχα των αδερφών σου; Έτσι θα κάνεις και τώρα.
- Ναι, αλλά τώρα δε θα έχω δίπλα μου ούτε εσένα ούτε τους γονείς μου......
- Θα έχεις τ' αδέρφια σου και τους εκπαιδευτές σου.
- Ναι, αλλά η διαφορά μου από τους άλλους είναι μυστική, έτσι την κρατήσαμε ως τώρα. Ένα λάθος να κάνω, θα φανερωθεί.
- Θα σε βοηθήσουν οι δικοί σου, αυτοί που ξέρουν. Κι αν βρεθείς σε δύσκολη στιγμή, όπου το χρώμα θα παίζει κρίσιμο ρόλο, και τύχει να είσαι μόνος, κάνε όπως όταν παίζαμε τυφλόμυγα: βασίσου στα άλλα χαρακτηριστικά. Και στην καρδιά σου.
- Σωστά...Νιώθω πιο δυνατός τώρα. Ελπίζω ότι θα τα καταφέρω. Το πιστεύω.
- Έτσι, αγόρι μου. Αρκεί να είσαι συγκεντρωμένος κι όλα θα πάνε καλά.

Πραγματικά, ο πρίγκηπας τα πήγαινε μια χαρά κι ήταν ενθουσιασμένος. Μια μέρα, ο εκπαιδευτής τους έφερε στόχους να εκπαιδευτούν στο τόξο. Τους είπε ότι οι μπλε στόχοι θα ήταν οι σύμμαχοί τους και οι κόκκινοι οι εχθροί. Τους τοποθέτησε σε διάφορα σημεία, ανακατεμένους και τους είπε να ετοιμαστούν. Η καρδιά του πρίγκηπα βούλιαξε. Τι θα έκανε τώρα; Γιατί το έκανε αυτό ο εκπαιδευτής; Αφού γνώριζε την ιδιαιτερότητά του, γιατί τον άφηνε εκτεθειμένο;

Κρύος ιδρώτας άρχισε να τον λούζει. Για μια στιγμή σκέφτηκε να τα παρατήσει, να κάνει τον άρρωστο, να ξεφύγει όπως μπορούσε. Αυτή όμως θα ήταν πραγματική ήττα. Δε θα συγχωρούσε ποτέ τον εαυτό του που θα είχε φύγει χωρίς καν να προσπαθήσει. Αν όμως έμενε κι έκανε κάποιο λάθος, θα φανερωνόταν η αδυναμία του και τότε ποιος τον γλίτωνε από την καζούρα των άλλων. Άσε που θα τον θεωρούσαν ανίκανο να πολεμήσει!

Έσφιξε τα δόντια κι, ενώ τα πόδια του έτρεμαν ακόμα, έπιασε το τόξο, όπλισε το βέλος και περίμενε το παράγγελμα του εκπαιδευτή. Η άσκηση δεν κράτησε πολλή ώρα. Όταν τέλειωσε, ο πρίγκηπας ένιωθε ότι είχαν περάσει αιώνες. Τα αποτελέσματά της ήταν γι' αυτόν αποθαρρυντικά: είχε “σκοτώσει” πιο πολλούς “συμμάχους” παρά “εχθρούς”. Οι άλλοι τον κοίταζαν ερωτηματικά και με κάποια αμφιβολία. Είχαν αρχίσει και κάποια γελάκια εδώ κι εκεί, κάποια πειράγματα, που τα θεωρούσαν αθώα, αλλά πλήγωναν τον πρίγκηπα. Μη μπορώντας να φανερώσει την αλήθεια, έσκυβε το κεφάλι. Ο εκπαιδευτής κόντευε να τελειώσει την προφορική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Είχε αφήσει τον πρίγκηπα τελευταίο. Στο μεταξύ, τα πειράγματα αυξάνονταν, καθώς οι περισσότεροι τα είχαν καταφέρει χωρίς λάθος.

- Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον πρώτο από τους πρίγκηπές μας, ο οποίος συνεργάστηκε τόσο αρμονικά μαζί μου στο σχεδιασμό και την εκτέλεση της άσκησης.

Έκπληκτοι οι υπόλοιποι, στράφηκαν προς εκείνον και τον κοίταζαν σα να μην καταλάβαιναν. Κοίταζαν και τον εκπαιδευτή, περιμένοντας εξηγήσεις.

- Η άσκηση, ξέρετε, περιελάμβανε και το κομμάτι της αξιολόγησης, που ολοκληρώνεται εδώ. Στην ουσία, αυτή ήταν η πραγματική άσκηση. Στην τοξοβολία είστε όλοι σχεδόν άριστοι. Ο πρίγκηπας την εκτέλεσε λάθος , ώστε να μπορέσω να αξιολογήσω τις δικές σας αντιδράσεις. Σ' αυτόν τον τομέα αποτύχατε οι περισσότεροι, κάποιοι κατάφεραν να περάσουν, ακριβώς επειδή δεν κορόιδεψαν ή δεν κοκορεύτηκαν και ο πρίγκηπας πήρε το μεγαλύτερο βαθμό, αφού κατάφερε να σας αντιμετωπίσει με νηφαλιότητα, να διατηρήσει την αυτοκυριαρχία του και να  κρατήσει το μυστικό μας. Είστε ελεύθεροι για σήμερα. Και σκεφτείτε καλά αυτά που σας είπα.

Άλαλοι όλοι, πήραν τις σκέψεις τους και τράβηξαν για την τραπεζαρία. Ο πρίγκηπας έμεινε, γιατί είχε απορίες κι ήθελε να ρωτήσει τον εκπαιδευτή.

- Ευχαριστώ πολύ που με καλύψατε! του είπε. Γιατί όμως με αφήσατε εκτεθειμένο; Πώς ήσασταν τόσο σίγουρος ότι θα τα κατάφερνα να κρατηθώ ως την αξιολόγηση; Μπορεί να τα παρατούσα από την αρχή.
- Ξέρεις, παιδί μου, δεν αξιολογηθήκατε σήμερα μόνο. Σας μελετώ όλον αυτό τον καιρό που διαρκεί η εκπαίδευση κι είχα ήδη βγάλει κάποια συμπεράσματα. Πήρα λοιπόν το ρίσκο να σας εξετάσω σήμερα και να ρίξω στους ώμους σου μεγάλο βάρος, που ήξερα βέβαια ότι θα σήκωνες.
- Αν ήμασταν σε πραγματική μάχη, όμως, μάλλον δε θα ζούσα για το σκέλος της αξιολόγησης.
- Αν ήμασταν σε πραγματική μάχη, δε θα σε άφηνα ακάλυπτο.
- Κι αν δεν προλαβαίνατε;
- Τότε, θα σε έσωζε η τυφλόμυγα!
Ο πρίγκηπας δεν απάντησε, αλλά κατάλαβε ότι θα έπρεπε να εκπαιδεύσει τον εαυτό του να “παίζει τυφλόμυγα” σε κάθε περίσταση, ώστε να είναι όσο πιο έτοιμος για τις μεγάλες μάχες γινόταν.

(Συνεχιζεται...αλλά οχι εδώ)