Monday, May 28, 2018

Πνεύμα και νόημα




Κάθε γιορτή είναι κατ' ουσίαν απόδοση νοήματος. Στη συγκεκριμένη μέρα και όσα αυτή περιλαμβάνει. Φορέας του νοήματος, το πνεύμα. Και πέρα από το ατομικό, το συλλογικό. Και πέρα από αυτά, μαζί και έξω από αυτά, το Πνεύμα το Άγιο.
Νοηματοδοσία λοιπόν σε όλα. Όπου νόημα εκεί και γιορτή – και σεβασμός και αγάπη. Όπου αγάπη και σεβασμός, εκεί και Θεός. Αυτό δεν είναι και η ουσία της ζωής; Με βάση το νόημα δε γίνεται η περίφημη καλλιέργεια του πνεύματος; Αυτό δεν καθορίζει τις επιλογές και τις αποφάσεις μας;
“Δεν έχει νόημα!”, λέμε κι αποτραβιόμαστε από κάποιον ή κάτι. Ο κενός άνθρωπος ονομάζεται “ανόητος” (χωρίς νου να δώσει νόημα στις πράξεις, τις σκέψεις, τη ζωή του). “Νοητό” πάλι, αυτό που μπορεί να αποδοθεί με το νου, άρα έχει νόημα.... Αλλά και από το σωρό των πληροφοριών που συναντούμε (ή που πια μας βομβαρδίζουν) καθημερινά, ποιες συγκρατούμε; Φυσικά, όσες έχουν κάποιο νόημα για μας, το οποίο αναγνωρίζει και συγκρατεί ο εγκέφαλος είτε συνειδητά είτε υποσυνείδητα...
Ό,τι ορίζει και καθορίζει τις σκέψεις, τις πράξεις, τη συμπεριφορά μας, δεν είναι το νόημα που βγαίνει από την αλληλεπίδρασή μας με το εξωτερικό περιβάλλον; Δεν είναι η κοινή συνισταμένη του “έσω κόσμου” με τον “έξω κόσμο”; Αν διαχωρίσουμε τους δυο κόσμους, τότε δεν προκύπτουν όλα τα προβλήματα (ναι, και τα οικονομικά - αλλά με μια πιο έμμεση διαδικασία απ' ό,τι τα συναισθηματικά ή ψυχολογικά); Όταν προσπαθήσουμε να προσαρμόσουμε το νόημα των άλλων πάνω στη δική μας τη ζωή δεν είναι που τη χάνουμε; Καθώς ο καθένας μας – και ιδίως όσοι συνειδητά προσπαθούν για τη νοηματοδοσία στην καθημερινότητά τους – είναι μοναδικός και δεν είναι “του κόσμου τούτου”, με την έννοια ότι το νόημα διαμορφώνεται προσωπικά και διαπροσωπικά, με μία δυναμική έξω από την “κοινή λογική”.
Μήπως η παραίτηση από κάθε νόημα ή η αδυναμία να βρει κανείς νόημα σε ό,τι κάνει, δεν είναι η γενεσιουργός αιτία – αλλά και το βασικό χαρακτηριστικό – της κατάθλιψης; Αυτή δεν είναι και η αλλοτρίωση που επέρχεται μέσα από κάθε μηχανιστικού τύπου δραστηριότητα;
Το νόημα είναι που καταρρίπτει τα κουτσομπολιά, συντηρεί την προσωπική στάση και αυτοεκτίμηση του καθενός και αποτελεί την κινητήρια δύναμη να προχωρήσει κανείς στη ζωή του. Το νόημα είναι που κατευθύνει καθένα μας στην επαγγελματική του δραστηριότητα και σταδιοδρομία. Το νόημα είναι που οικοδομεί αποτελεσματικές συνεργασίες. Το νόημα είναι που στερεώνει γνήσιες σχέσεις – ή τις καταρρίπτει. Το νόημα είναι που διαμορφώνει τις συνθήκες μιας ζωής και ανοίγει το δρόμο. Γι' αυτό και οι δρόμοι πολλοί, ανάλογα με το νόημα που δίνει ο καθένας. Βέβαια, ο προορισμός είναι ο ίδιος, άσχετα με τον πόσοι θα καταφέρουν να τον κρατήσουν μέσα στο “νοητικό τους ορίζοντα” και να φτάσουν σ' αυτόν τελικά.
Όσοι το έχουν βρει το νόημά τους, ας προσπαθήσουν να το συντηρήσουν κι όσοι το ψάχνουν ακόμα, ας μην κουραστούν και ας συνεχίσουν. Θα το βρουν κάποια στιγμή, αναπόφευκτα. Αν πάλι, καθώς μεγαλώνουν, αυτό αλλάζει, ας μη φοβηθούν, ας το αφήσουν να τους οδηγήσει